🛑 अभ्यासाची गोडी , करी ज्यास वेडी

🛑 अभ्यासाची गोडी , करी ज्यास वेडी

          अभ्यास हा शब्द शाळेत गेल्यानंतर परिचयाचा होतो. शाळा आणि अभ्यास हे एक समीकरणच आहे जणू. बुद्धीला सतत खाद्य मिळत राहायला हवे असते. ते मिळाले कि बुद्धीला धार येत जाते. 

          अभ्यास फक्त शाळेपुरता मर्यादित करायचा नसतो. तो शाळा संपली तरी करता येतो. फक्त तो करण्याची आवड असायला हवी. अभ्यास एके अभ्यास करणारी मुलेही पाहायला मिळतात. 

          ही अभ्यासाची गोडी निर्माण होईपर्यंत काही काळ जावा लागतो. नुकतीच पहिलीत आलेली मुले पुस्तकं किती वेळ हातात धरतात ? एकदा त्यांच्या हातात पुस्तक टिकले ना , मग आपण जिंकलोच. ही पुस्तकेच त्यांना अभ्यासाची आवड निर्माण करत असतात. 

          मुलांची वाचनाची आवड त्यांचं वाचन सुधारायला मदत करत असते. एकदा वाचनवेग वाढत गेला कि मुलांना आपण काय वाचतोय तेही समजत जातं. समजलेलं उमजत जातं. उमजेल तसं वाचनाचा वेळ वाढत वाढत जातो. पुस्तक जास्त काळ हातात टिकलं , म्हणजे अभ्यास खऱ्या अर्थाने सुरु होत जातो. 

          मुलांना शिक्षकांनी शाळेत दिलेला अभ्यास कधी एकदा घरी जाऊन करतो असे झाले पाहिजे. हे व्हायला वेळ लागेलच. पण ही वेळ प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या आयुष्यात लवकरात लवकर जितकी येईल , तितकी मुले स्वयंअध्ययन करु लागतात. ही अभ्यासाची सवय अंगी भिनू लागते , रुजू लागते. हा अभ्यासाचा संस्कार मुलांवर होणे ही काळाची गरज आहे. मोबाईल बाजूला ठेवून मुलांनी पुस्तकांना , वह्यांना , दप्तराला जवळ केले पाहिजे. 

          आज मी शाळेत काय काय शिकलो ? उदाहरणे सोडवली तेव्हा ती बरोबर येण्यासाठी केलेले प्रयत्न कधीही वाया जात नसतात. उत्तरे जशी बरोबर येत जातात , तसा आत्मविश्वास वाढत राहतो. गणिताची तेव्हाच आवड निर्माण होते. माझे पाढे पाठ आहेत , त्यामुळे माझे गुणाकार , भागाकार अजिबात चुकत नाहीत हा गणितविषयक आत्मविश्वास अवघड उदाहरणे सोडवताना कामी येतो. आयुष्यात येणारी भयानक संकटे पार करताना हेच गणित उपयोगी पडत असतं हे आपल्या लक्षातही येत नाही. 

          जाड चष्मा लागला म्हणजे अभ्यासू असे नसते. अभ्यासाबरोबर प्रत्येकात संयम येत जातो. पूर्वीपेक्षा मी अधिक विकसित होत आहे ही जाणीवही पुरेशी असते. 

          अभ्यास करुन कंटाळा आला तर थोडा बदल करायला हवा. जे वाचले , लिहिले ते लक्षात राहण्यासाठी अभ्यास विश्रांती गरजेची आहे. मग एखादे चित्र रेखाटावे , छान गाणे म्हणावे. अभ्यासाने वेगळे प्रकट होताना आपल्यात सर्व विषयात रस निर्माण होत जातो. सुंदर हस्ताक्षर , शुद्धलेखन , मुकवाचन , प्रकटवाचन , उदाहरणांची सोडवणूक हे सर्वच मुलांच्या स्वयंबदलाची नांदीच आहे. 

©️ प्रवीण कुबलसर